Płaskostopie u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym – czy można poprawić ustawienie stopy i chód? Historia Nikodema
Płaskostopie u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym to jeden z najczęściej spotykanych problemów w gabinecie fizjoterapii dziecięcej. Nie jest to wyłącznie kwestia estetyki stopy, ale przede wszystkim zaburzenie, które wpływa na jakość chodu, stabilność postawy oraz komfort codziennego funkcjonowania dziecka.
Do Centrum Terapii Wyspa trafił 5-letni Nikodem, chłopiec z rozpoznanym MPD, u którego obserwowaliśmy typowe cechy płaskostopia (flat foot): wyraźnie obniżony łuk przyśrodkowy stopy, koślawość kości piętowej oraz wysuniętą kość łódkowatą. Dodatkowo dochodziło do zaburzenia tzw. kołyski stopy, co znacząco wpływało na biomechanikę chodu i obciążenia w obrębie całej kończyny dolnej.
Płaskostopie w MPD – dlaczego to realny problem funkcjonalny?
W przypadku dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym płaskostopie nie jest zjawiskiem przejściowym. Zaburzona praca mięśni, nieprawidłowe napięcie oraz ograniczona kontrola motoryczna sprawiają, że stopa nie pełni swojej kluczowej roli podporowej i amortyzującej.
Nieprawidłowe ustawienie stopy prowadzi do:
- utrwalania nieefektywnego wzorca chodu,
- przeciążeń w stawach skokowych, kolanowych i biodrowych,
- szybszego męczenia się dziecka,
- powstawania odcisków i modzeli,
- problemów z tolerancją ortez oraz obuwia ortopedycznego.
Rodzice często pytają, czy takie ustawienie stopy da się jeszcze poprawić. Odpowiedź brzmi: tak, pod warunkiem wczesnej i dobrze zaplanowanej terapii.
Terapia gipsami korekcyjnymi – kluczowe znaczenie prawidłowego ustawienia kości piętowej
U Nikodema zdecydowaliśmy się na zastosowanie gipsowania korekcyjnego stóp jako elementu kompleksowej terapii. Celem nie było „prostowanie stopy na siłę”, lecz stopniowa normalizacja ustawienia struktur kostnych oraz poprawa zakresów ruchomości.
Kluczowym elementem terapii było prawidłowe ustawienie kości piętowej, która stanowi fundament biomechaniki stopy. W pierwszym etapie wykorzystaliśmy gipsy mineralne, pozwalające na precyzyjne modelowanie ustawienia stopy i kontrolę osi kończyny. Następnie zastosowano gipsy syntetyczne, które utrwalały uzyskany efekt korekcji.
Takie postępowanie jest zgodne z aktualną wiedzą kliniczną i standardami pracy z dziećmi z MPD.
Efekty terapii – co zmieniło się u Nikodema?
Już tydzień po zdjęciu gipsów obserwowaliśmy wyraźne, mierzalne zmiany. Kości stopy nie ustawiają się w koślawości w takim zakresie jak przed rozpoczęciem terapii, a zakresy ruchomości w stawach skokowych uległy poprawie.
Z perspektywy funkcjonalnej oznacza to:
- lepszą stabilność stopy w podporze,
- bardziej efektywny wzorzec chodu,
- mniejsze przeciążenia w obrębie kończyn dolnych.
Dla mamy Nikodema ogromne znaczenie miała również zmiana bardzo praktyczna – przestały tworzyć się bolesne odciski i modzele, które wcześniej utrudniały noszenie ortez. Dzięki temu komfort codziennego funkcjonowania dziecka znacząco się poprawił.
Płaskostopie u dzieci z MPD – terapia to proces
Warto podkreślić, że gipsowanie korekcyjne nie jest celem samym w sobie. To jeden z elementów długofalowej terapii, która obejmuje również:
- indywidualnie dobraną fizjoterapię,
- odpowiednie zaopatrzenie ortotyczne,
- regularną ocenę chodu i postawy dziecka.
Historia Nikodema pokazuje jednak jasno, że odpowiednio prowadzona terapia pozwala realnie wpłynąć na ustawienie stopy, jakość chodu i komfort życia dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym.
W Centrum Terapii Wyspa pracujemy w oparciu o wiedzę, doświadczenie kliniczne i indywidualne podejście do każdego małego pacjenta. Bo w rehabilitacji dziecięcej nie chodzi o schematy, tylko o konkretne dziecko i jego potrzeby.
Najczęstsze pytania rodziców
Czy płaskostopie u dziecka z MPD można skorygować?
Tak, odpowiednio dobrana terapia fizjoterapeutyczna, w tym gipsowanie korekcyjne, może poprawić ustawienie stopy i funkcję chodu.
Czy płaskostopie u dzieci z MPD samo się poprawi?
Nie. W przeciwieństwie do dzieci zdrowych, u dzieci z MPD płaskostopie wymaga specjalistycznej terapii.
Czy gipsowanie stóp u dziecka z MPD jest bezpieczne?
Tak, jeśli jest wykonywane przez doświadczony zespół i poprzedzone dokładną oceną funkcjonalną dziecka.
Czy poprawa ustawienia stopy wpływa na komfort noszenia ortez?
Tak, prawidłowe ustawienie stopy zmniejsza ryzyko odcisków i modzeli oraz poprawia tolerancję ortez.
